Ο οραματισμός μέλλοντος ή αλλιώς μελλοντικός προσανατολισμός αναφέρεται σε σκέψεις, ιδέες και συναισθήματα που έχουν τα άτομα για το μέλλον τους» (Stoddard, Zimmerman, & Bauermeister, 2011 όπ. αναφ.στο Santilli et al., 2015, σελ.2). Είναι επομένως  η υποκειμενική άποψη ενός ατόμου για  το μέλλον  του, για τον τρόπο που το οραματίζεται και επομένως για  τον τρόπο που αρχίζουν να μορφοποιούνται με μεγαλύτερη ευκρίνεια οι μελλοντικοί εκπαιδευτικοί και επαγγελματικοί του στόχοι. (Αργυροπούλου & Τερζάκη, 2019; Santilli et al., 2015).

Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι  των θετικών  ψυχοκοινωνικών δυνάμεων (ελπίδα, κουράγιο, ψυχική ανθεκτικότητα, επαγγελματική προσαρμοστικότητα, διεκδικητικότητα, αισιοδοξία, αίσθηση χρονικής προοπτικής, ευτυχία, κ.α.). (Αργυροπούλου κ.α., 2021) και όλες μαζί καθορίζουν τα πιθανά μελλοντικά σενάρια. Μέσα από τη δημιουργία και την προβολή θετικών μελλοντικών αφηγήσεων, τα άτομα ενδυναμώνονται να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις και να επιδιώξουν τους στόχους τους με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση. Η ικανότητα να φαντάζεται κανείς ένα καλύτερο μέλλον ενισχύει την αίσθηση σκοπού και νόηματος στη ζωή, λειτουργώντας ως κινητήρια δύναμη για την επαγγελματική και προσωπική ανάπτυξη (Αργυροπούλου κ.α., 2021; Αργυροπούλου, 2021).

Καθώς ασχολείται κανείς με το μέλλον του, με τρόπο διερευνητικό και οργανωτικό, μπορεί να προσδιορίζει τις επιθυμίες του, να σχεδιάζει, να θέτει στόχους και να αποκτά επίγνωση της σύνδεσης μεταξύ της παρούσας δράσης/συμπεριφοράς του  και της επίτευξης των  μελλοντικών του στόχων και αποτελεσμάτων (Santilli et al., 2015; Χαροκοπάκη, 2022).

Υπάρχουν πλούσια ερευνητικά δεδομένα όπου αναδεικνύεται ο καταλυτικός ρόλος του οραματισμού μέλλοντος και συγκεκριμένα έχει βρεθεί πως οι έφηβοι με υψηλό μελλοντικό προσανατολισμό:

• είναι περισσότερο παρακινημένοι και αφοσιωμένοι στην εκπλήρωση των σχεδίων τους (Nurmi et al., 2002; Simons et al., 2004)
• στην επίτευξη των ακαδημαϊκών τους στόχων (Adelabu, 2008).
• αναπτύσσουν συμπεριφορές με αισιοδοξία ως προς την διερεύνηση της σταδιοδρομίας τους (Charokopaki & Argyropoulou, 2019)
• νοηματοδοτούν τα ακαδημαϊκά τους επιτεύγματα, δίνοντας τους μεγάλη σημασία, ενισχύεται το επίπεδο της προσπάθειας που καταβάλλουν για την επίτευξη τους (Αργυροπούλου, κ.α.,  2021)
• τα επίπεδα της αυτοαποτελεσματικότητας τους κατά την λήψη αποφάσεων, εμφανίζονται αυξημένα (Park, et al., 2020).

Βιβλιογραφικές αναφορές:

Adelabu, D. H. (2008). Future time perspective, hope, and ethnic identity among African American            adolescents. Urban Education, 43, 347–360. doi:10.1177/0042085907311806

Αργυροπούλου, Κ., 2021. Παρουσίαση Δεξιότητες Διαχείρισης Σταδιοδρομίας. Αίσθηση χρονικής προοπτικής και οραματισμός μέλλοντος. Μεταπτυχιακό Συμβουλευτικής και Επαγγελματικού Προσανατολισμού. Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Αργυροπούλου, Κ., Τερζάκη, Μ. &Χαροκοπάκη, Α. (2021) Μεταδεξιότητες σταδιοδρομίας και λήψη επαγγελματικών αποφάσεων στην εφηβική ηλικία: αίσθηση χρονικής προοπτικής, σχεδιασμός μέλλοντος και ανθεκτικότητα. Επιθεώρηση Συμβουλευτικής – Προσανατολισμού, 126-127, 24-41.

Αργυροπούλου, Κ. & Τερζάκη, Μ. (2019) Υποκειμενική αίσθηση χρονικής προοπτικής και στρατηγικές λήψης επαγγελματικών αποφάσεων: Πεποιθήσεις και συμπεριφορές διαχείρισης σταδιοδρομίας στο σχολικό περιβάλλον. Νέα Παιδεία, 169,13-28.

Nurmi, J. E., Salmela-Aro, K., & Koivisto, P. (2002). Goal importance and related achievement beliefs and emotions during the transition from vocationalschool to work: Antecedents and consequences. Journal of Vocational Behavior, 60, 241-261. http://dx.doi.org/10.1006/jvbe.2001.1866.

Park, I. N., Ray, J., Kim, H. S., & Park, J. (2020). Effects of a future time perspective–based intervention on career decisions. Journal of Career Development, 47(1), 96-110.

Santilli, S., Ginevra, M. C., Sgaramella, T. M., Nota, L., Ferrari, L. & Soresi, S. (2015) Design my future: An instrument to assess future orientation and resilience. Journal of Career Assessment, 25(2), 281-295.

Simons, J., Vansteenkiste, M., Lens, W., & Lacante, M. (2004). Placing motivation and future time perspective theory in a temporal perspective. Educational Psychology Review, 16, 121–139.

Χαροκοπάκη, Α. (2022), Ο ρόλος της Οικογενειακής Ανθεκτικότητας στην Ανθεκτικότητα των μελών της και τον Οραματισμό του μέλλοντος των εφήβων. Στο: Γεωργογιάννης, Π. (2022), Αγωγή Υγείας, Ειδική Αγωγή, Συμβουλευτική, Παιδαγωγική θεραπεία, Κοινωνική Παιδαγωγική, Σεξουαλική αγωγή, Πρακτικά 34ου Διεθνούς Συνεδρίου, Πάτρα 3-4 Δεκεμβρίου 2021, σ.σ. 419-433.

Charokopaki, A.,& Argyropoulou, K. (2019) Optimism, career decision self-efficacy and career indecision among Greek adolescents. Education Quarterly Reviews, 2(1), 185-197.